Aanleiding
Hoe maak je gezonde en duurzame keuzes zichtbaar in een omgeving waarin mensen dagelijks worden verleid door voedselreclames? Binnen de City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving wilde de gemeente Ede samen met lokale horecaondernemers op de Parkweg onderzoeken wat wel en niet werkt om voedselreclames gezonder en duurzamer te maken. Niet vanuit een vooraf bedacht antwoord, maar vanuit de vraag: wat kunnen we samen met ondernemers ontwikkelen en uitproberen om gezonde en duurzame keuzes aantrekkelijker en zichtbaarder te maken?
Aanpak
We startten met een brede verkenning van het vraagstuk. Door verschillende stakeholders te spreken en hun belangen, behoeften en perspectieven in kaart te brengen, ontstond inzicht in de mogelijkheden én de uitdagingen voor verandering. Vervolgens gingen we samen met horecaondernemers op zoek naar oplossingen. De ondernemers brachten hun ervaring met hun klanten en kennis over aanbod en dagelijkse praktijk in. Zo ontstonden ideeën die niet alleen vanuit gezondheidsperspectief interessant waren, maar ook aansloten bij wat voor ondernemers haalbaar en aantrekkelijk is. Hieruit ontstond het experiment ‘Proef de Parkweg’.
Zeven horecazaken deden mee en experimenteerden met verschillende manieren om hun gezonde en duurzame aanbod onder de aandacht te brengen. De deelnemende zaken werden herkenbaar gemaakt met een sticker op het raam en een opvallend groen bord voor de deur. Op het bord stond een gezond en duurzaam gerecht uit het eigen aanbod, aangevuld met een QR-code naar de website. Ook beleidsmakers werden onderdeel van het experiment. Betrokken beleidsmakers bezochten de Parkweg, proefden de verschillende gerechten en gingen rechtstreeks in gesprek met de ondernemers. Zo konden zij de aanpak niet alleen vanuit beleid bekijken, maar ook zelf ervaren.
Resultaat
Proef de Parkweg werd positief ontvangen door zowel ondernemers als bezoekers. Vijf van de zeven ondernemers kregen voornamelijk positieve reacties op de opvallende reclameborden. Twee ondernemers merkten dat er nieuwe klanten binnenkwamen dankzij de campagne en bij twee ondernemers werd het uitgelichte gerecht vaker verkocht dan normaal. Ook bleek er enthousiasme voor samenwerking: alle zeven deelnemende ondernemers stonden open voor een vervolg, bij voorkeur samen met meer ondernemers uit het gebied. Bezoekers gaven aan dat de groene borden hun aandacht trokken en dat de boodschap direct duidelijk was. De campagne wekte nieuwsgierigheid en zorgde ervoor dat mensen het gezonde en duurzame aanbod beter opmerkten. Een groter aanbod van gezonde, duurzame en lokale gerechten zou hen bovendien eerder stimuleren om hiervoor te kiezen.
Naast de resultaten van de campagne leverde het experiment iets anders belangrijks op: meer verbinding tussen de gemeente en de horecaondernemers. Door samen te experimenteren ontstonden waardevolle gesprekken, groeide het onderlinge vertrouwen en werd duidelijker waar ruimte ligt voor verdere samenwerking.
Geleerde lessen
Het project laat zien dat oplossingen sterker worden wanneer je ze samen ontwikkelt met de mensen die ze uitvoeren. Door ondernemers vanaf het begin te betrekken, ontstaat inzicht in wat er speelt, wat klanten nodig hebben en wat haalbaar is. Een concreet experiment maakt verandering tastbaar en levert direct nieuwe inzichten op over wat werkt. Ook kleine veranderingen in de omgeving kunnen gedrag beïnvloeden. De groene borden maakten gezonde en duurzame gerechten zichtbaar en hielpen bezoekers om het aanbod eerder op te merken. Ondernemers als partners betrekken vergroot het eigenaarschap, terwijl het zelf ervaren van de praktijk beleidsmakers helpt om kansen en uitdagingen beter te begrijpen. Zo kunnen kleine experimenten een eerste stap vormen naar grotere veranderingen in de voedselomgeving.
