Aanleiding
Gezond blijven en vitaal ouder worden: dat willen we allemaal. Maar vitaliteit gaat over meer dan niet ziek zijn. Het gaat over je energiek voelen, mee kunnen doen, activiteiten ondernemen en lekker in je vel zitten. De plek waar je woont en de mensen en voorzieningen om je heen hebben daar grote invloed op. Toch zijn wonen, zorg en welzijn traditioneel gescheiden werelden. Vanuit die constatering startten Máxima Medisch Centrum (MMC) en woningcorporatie Trudo Expeditie Vitaal Gezond: een samenwerking om gezondheid, welzijn en de leefomgeving dichter bij elkaar te brengen.
Onderzoek in de Eindhovense wijk De Bennekel liet zien dat bewoners behoefte hadden aan een laagdrempelige plek waar zij met vragen over hun gezondheid en vitaliteit terechtkunnen. Bewoners omschreven dit zelf als: ‘lekker in je vel zitten’.
Aanpak
Samen met bewoners en partners uit de wijk onderzochten we hoe zo’n plek eruit zou kunnen zien en welke rol deze kon spelen in het bestaande zorg- en welzijnsnetwerk. Dit resulteerde in het Lekker in je Vel-loket: een fysieke, laagdrempelige plek waar bewoners terechtkunnen met vragen over gezondheid, welzijn en vitaliteit. Het model van Positieve Gezondheid vormde hierbij het uitgangspunt. Niet de aandoening, maar de vraag hoe iemand zich voelt en wat iemand nodig heeft om mee te kunnen doen, stond centraal.
We bouwden daarbij aan een netwerk van lokale partners, waaronder wijkcentra, leefstijlcoaches, WIJeindhoven, JOGG Eindhoven, Eindhoven Sport, Eindhoven Vitaal en de gemeente Eindhoven. De ervaringen uit De Bennekel gebruikten we vervolgens om het concept verder te ontwikkelen en op meerdere locaties toe te passen.
Resultaat
Het Lekker in je Vel-loket groeide uit van een lokaal experiment tot een aanpak op meerdere plekken in Eindhoven. Naast De Bennekel zijn er meerdere loketten gerealiseerd in stadsdeel Gestel en Woensel-West. Op de verschillende locaties gingen we actief in gesprek met bewoners en voerden we gezondheidschecks uit. In totaal spraken we 230 bewoners. Ongeveer de helft van hen werd vervolgens doorverwezen naar een lokale zorgprofessional of een activiteit rondom leefstijl en gezondheid.
Daarnaast is een stevig netwerk van samenwerkingspartners opgebouwd en is de aanpak verbonden aan de regionale ketenaanpak DE STAP naar Gezonder. Daarmee ontstond niet alleen een fysieke plek voor bewoners, maar ook een nieuwe verbinding tussen wonen, zorg, welzijn en preventie.
Geleerde lessen
Een belangrijke les was dat laagdrempeligheid en nabijheid het verschil maken. Gezondheid begint niet pas in de spreekkamer of bij een zorgprofessional, maar in de wijk en in het dagelijks leven van mensen.
Ook bleek hoe waardevol het is om bewoners niet alleen als doelgroep, maar als mede-ontwerpers te betrekken. Hun eigen woorden en behoeften vormden het vertrekpunt voor een aanpak die daadwerkelijk aansluit bij hun leefwereld.
Tot slot liet het project zien dat het verbinden van domeinen niet vanzelf gaat. Het vraagt om partijen die elkaar weten te vinden, een gedeeld doel formuleren en bereid zijn om over de grenzen van hun eigen organisatie heen te werken. Juist die samenwerking maakt het mogelijk om preventie concreet en zichtbaar te maken in de leefomgeving.
